De Europese Commissie heeft onlangs een nieuw “EU-programma voor steden” (EU Agenda for Cities) gepresenteerd, een initiatief dat tot doel heeft de rol van steden en gemeenten in het Europese beleid beter te erkennen, dat Europese beleid beter af te stemmen op de realiteit in het veld, en de dialoog tussen de Europese Unie en de lokale overheden te versterken.

Waarom is dit programma belangrijk?

Het EU-programma voor steden gaat uit van een eenvoudige vaststelling: een groot deel van het Europese beleid wordt op lokaal niveau uitgevoerd, of het nu gaat om klimaattransitie, sociale cohesie, mobiliteit of digitalisering.

Het programma heeft onder meer tot doel:

  • de dialoog tussen de EU en de lokale overheden te versterken;
  • de samenhang tussen de verschillende Europese initiatieven die betrekking hebben op steden te verbeteren;
  • beter rekening te houden met de beperkingen en mogelijkheden van lokale overheden.

Voor de gemeenten gaat het in de eerste plaats om een politieke erkenning van hun rol, ook al moeten de concrete modaliteiten nog worden uitgewerkt.

De bijdrage van Brulocalis

In juni 2025 had Brulocalis, in het kader van de uitwerking van dit programma, bijgedragen aan het standpuntdocument, samen met de CEMR (Raad van Europese Gemeenten en Regio's), die de lokale en regionale overheden op Europees niveau vertegenwoordigt.

Brulocalis heeft daarin onder meer aanbevelingen verdedigd voor een Europese financiering die beter is afgestemd op de realiteit van de lokale overheden, zodat gemeenten zich kunnen engageren in het Europese beleid zonder dat hun administratieve lasten buitensporig worden verzwaard.

Het standpunt van de CEMR

De CEMR juicht dit initiatief toe, maar benadrukt dat het programma gepaard moet gaan met concrete garanties om een reële impact op het terrein te hebben (zie de reactie hier: https://ccre-cemr.org/mff/our-reaction-to-the-agenda-for-cities).

De CEMR benadrukt onder meer:

  • de noodzaak van een betere toegang van gemeenten tot Europese financiering;
  • het belang van een systematische betrokkenheid van lokale overheden bij de ontwikkeling van Europees beleid dat op hen van toepassing is;
  • een inclusieve aanpak, waarbij rekening wordt gehouden met alle gemeenten, en niet alleen met de grote steden.

En voor de Brusselse gemeenten?

In dit stadium vormt het EU-programma voor steden vooral een strategisch kader dat nog in ontwikkeling is. Het komt erop aan ervoor te zorgen dat het leidt tot:

  • duidelijkere en toegankelijkere Europese financiering;
  • een betere afstemming op de gemeentelijke realiteit;
  • een gestructureerde en duurzame dialoog tussen de EU en de lokale overheden.

Brulocalis zal deze ontwikkelingen blijven volgen en de Brusselse gemeenten via haar website en nieuwsbrief op de hoogte houden.