Met de steun van de Federatie van Brusselse OCMW’s zijn de OCMW’s van Etterbeek, Evere, Vorst, Ganshoren, Koekelberg, Sint-Gillis, Ukkel en Sint-Lambrechts-Woluwe bij de Raad van State in beroep gegaan tegen de federale beslissing om de subsidie voor Participatie en Sociale Activering (PSA) te schrappen.

Ter herinnering: de minister van Maatschappelijke Integratie kondigde plots aan dat de subsidie in 2025 met zo'n 30% teruggeschroefd wordt – terwijl de programma's, engagementen en steunmaatregelen al opgestart zijn – en vanaf 2026 volledig geschrapt wordt. Met andere woorden, er worden treden uit de sociale ladder geslagen, net nu er steeds meer mensen komen aankloppen bij de OCMW’s naar aanleiding van de kostencrisis en de werkloosheidshervorming.

Volgens de Brusselse OCMW’s gaat het hier niet gewoon om een begrotingscorrectie, maar betekent dit een enorme en abrupte sociale achteruitgang die de meest kwetsbare gezinnen rechtstreeks treft.

Een concreet instrument in de strijd tegen sociaal isolement

Al ruim twintig jaar speelt de PSA-subsidie een sleutelrol in de toegang tot culturele, sportieve, buitenschoolse, sociale en digitale activiteiten, collectieve projecten en acties rond mentaal welzijn en empowerment. Voor duizenden mensen die bijstand krijgen van de OCMW’s betekent dit een uitweg uit isolement en een kans om contacten te leggen en hun leven weer op te bouwen. Vaak vormen deze initiatieven een eerste stap in een proces van wederopbouw en integratie, dat op termijn bijdraagt tot een duurzame herintegratie.

In Brussel leeft meer dan een op de vier kinderen onder de armoedegrens. Het kan dus niet zijn dat er gesnoeid wordt in middelen die net cruciaal zijn in de strijd tegen kinderarmoede.

Gerechtelijke stappen om de federale overheid verantwoordelijk te houden en de sociale rechten te beschermen

Het beroep dat bij de Raad van State ingediend werd, is allesbehalve symbolisch: het berust op sterke en duidelijke juridische argumenten.

Ten eerste herinneren de Brusselse OCMW’s eraan dat de strijd tegen armoede coherent moet zijn over de verschillende bestuursniveaus heen. Zo’n cruciaal en prioritair instrument afschaffen zonder enig overleg of impactanalyse, staat haaks op de nood aan coördinatie en continuïteit in het integratiebeleid.

Verder benadrukken de OCMW’s dat er aan dit soort instrumenten niet zomaar geraakt kan worden alsof het om een loutere begrotingspost gaat. Sociale, culturele of sportieve participatie, uit het isolement raken en een waardig leven leiden, zijn geen ‘extraatjes’: het maakt deel uit van het recht om een menswaardig leven te leiden. Na meer dan twintig jaar een instrument schrappen dat deze rechten concreet mogelijk maakt, zonder een geloofwaardig alternatief te bieden, is een gevaarlijke stap terug.

Volgens de wet en het gezond verstand kan de overheid zo'n achteruitgang niet doorvoeren zonder ernstige, onderbouwde en proportionele redenen.

Een federale verantwoordelijkheid met de voeten getreden door minister Van Bossuyt

De Brusselse OCMW’s verwerpen categorisch het argument dat de PSA-subsidie “niet onder de federale bevoegdheid valt”. Gelet op de bijzondere wetten tot organisatie van de bevoegdheidsverdeling vallen de algemene sociale bijstand en het kader voor maatschappelijke integratie via de OCMW’s duidelijk onder de bevoegdheid van de federale overheid.

De PSA-subsidie werd opgericht, gefinancierd en vernieuwd, waardoor het een hefboom geworden is van het federale beleid voor maatschappelijke integratie.

“Deze erkende verantwoordelijkheid kan niet van de ene dag op de andere weggezet worden als een vermeende ‘onbevoegdheid’ om de afschaffing van de subsidie te verantwoorden. Volgens de Brusselse OCMW’s is die beslissing juridisch verkeerd gemotiveerd. Wij verzetten ons tegen elke stille afbouw van de solidariteit”, aldus de voorzitters van de acht OCMW's die het beroep indienden.

Voor Sébastien Lepoivre, voorzitter van de Federatie van Brusselse OCMW’s, is de boodschap duidelijk: “We kunnen niet alsmaar meer mensen naar de OCMW's doorverwijzen en tegelijk snoeien in de middelen die hen helpen om uit hun isolement te raken, hun sociale banden te herstellen en hun integratie voor te bereiden. Zo’n tegenstrijdigheid is maatschappelijk onaanvaardbaar en politiek niet houdbaar.”

De Brusselse OCMW’s houden vast aan hun eisen ten aanzien van de federale regering. Armoedebestrijding moet een absolute nationale prioriteit blijven. Er moet gezorgd worden voor voldoende structurele financiering, ofwel door de PSA-subsidie te behouden, ofwel via een gelijkaardig instrument speciaal voor de doelgroepen van de OCMW’s, waarbij steevast ingezet wordt op innoverende en betekenisvolle projecten.

Met dit beroep verdedigen de OCMW’s een visie op solidariteit die actief en emancipatorisch is, maar ook het respect voor de rechtsstaat en voor de engagementen tegenover de meest kwetsbaren.

 

Contactpersoon:
Sébastien LEPOIVRE, voorzitter van de Federatie van Brusselse OCMW’s: slepoivre@cpasevere.brussels – 0476 86 52 35